SELECCIONADA PREMIOS ARQUITECTURA 2025 CSCAE
GAL
UNHA NOVA CAPA CONTEMPORÁNEA:
A intervención trata de desvelar e potenciar os valores latentes da edificación orixinal, un exemplo de arquitectura popular moi humilde pero con gran valor documental, por tratarse dunha das últimas vivendas tradicionais mariñeiras que se conservan inalteradas no núcleo. Dende o inicio, os promotores e arquitectos tratan de equilibrar o respecto pola preexistencia (e os requisitos derivados da súa catalogación) co obxectivo de realizar unha proposta contemporánea que mellore as condicións de habitabilidade da vivenda, buscando acadar o maior grao posible de adecuación aos estándares actuais de confort, salubridade e sostibilidade. En definitiva, a proposta busca recuperar as preexistencias máis valiosas engadindo unha nova capa que as potencie.
UN PROCESO EXPERIMENTAL:
Debido a distintas conxunturas (habituais neste tipo de obras afastadas das grandes cidades), a obra acaba executándose nun proceso de auto-construción, no que os promotores se rodean dun selecto grupo de artesáns e industriais locais que colaboran puntualmente na execución.
A rehabilitación lévase a cabo nun proceso moi enriquecedor de aprendizaxe e experimentación con detalles e sistemas construtivos que combinan procesos artesanais e industrializados, superando a falsa dicotomía que opón os oficios tradicionais á industria e á prefabricación. Para iso, cóntase cun grupo de instustriais e artesanos locais que permiten prefabricar parte dos compoñentes da obra e apoian puntualmente aos (auto)construtores noveles nos procesos máis complexos de montaxe execución en obra. Todo isto, executado con materiais e coñecementos de proximidade.
A pesar do inmenso esforzo e dedicación que supón levar adiante un proxecto de este tipo e ás innumerables dificultades administrativas para lograr encaixalo no marco legal actual, o proceso resulta moi satisfactorio para os arquitectos xa que, por primeira vez, poden experimentar con sistemas e procesos que pouco factibles en obras máis convencionais, demostrando a súa viabilidade técnica e económica.
TECNOLOXÍAS LOW-TECH E LOW-COST:
Neste tipo de climas atlánticos e en intervencións sobre arquitectura tradicional, os maiores retos para garantir un ambiente san e confortable relaciónanse coa deshumectación do ambiente. Neste caso propóñense unha serie de medidas pasivas entre as que destaca un coidado deseño dende o punto de vista higrotérmico (fomentando a transpirabilidade e elixindo materias que contribúen ao equilibrio higrotérmico) e un lucernario orientado ao norte que permite programar a ventilación aproveitando os ventos máis secos. Ademáis, outros lucernarios situados no faldón sur da cuberta e debidamente protexidos do soleamento menos favorable, permiten que a vivenda se manteña todo o ano a temperaturas moi próximas ao confort térmico, que se acada co aporte puntual dunha estufa de biomasa que se apoia na inercia térmica dos muros. O comportamento da vivenda monitorízase e contrólase con tecnoloxías low-cost e low-tech, demostrando que as solucións máis simples e accesibles acostuman ser as máis eficaces e resilientes.
ENG
A NEW CONTEMPORARY LAYER:
The project aims to reveal and enhance the latent qualities of the original building, an example of vernacular architecture that holds great value as a historical witness, being one of the last traditional fishermen’s homes remaining unchanged in the area.
From the beginning, the architects have sought to balance respect for the existing structure with the goal of creating a contemporary design that improves the home’s livability, aiming to achieve the highest possible level of compliance with current standards of comfort, health, and sustainability.
AN EXPERIMENTAL PROCESS:
Due to unforeseen circumstances (common in this type of project, far from major cities), the project ends up being self-built, with the owners and architects gathering a select group of local artisans and craftsmen who collaborated on specific aspects of the execution process.
The renovation took place through a highly enriching process of learning and experimentation with details and construction systems that combine craft and industrialized processes, overcoming the false dichotomy that pits traditional processes against industry and prefabrication. To this end, a group of local industrialists and artisans enables the prefabrication of some of the project’s components and provides ad hoc support to the novice self-builders during the most complex assembly and construction processes, training them to carry out the rest of the work. All of this is executed using locally sourced materials and expertise.
Despite the immense effort and dedication required to carry out a project of this kind and the countless administrative hurdles to fit it within the current legal framework, the process is highly rewarding for the architects, as for the first time they can experiment with systems and processes that are not feasible in more conventional projects, demonstrating their technical and economic viability.
LOW-TECH AND LOW-COST TECHNOLOGIES:
In this type of Atlantic climate and in projects involving traditional architecture of this kind, the greatest challenges to ensuring a healthy and comfortable indoor environment are related to dehumidification. In this case, a series of passive measures are proposed, notably a careful design from a hygrothermal perspective (promoting breathability and selecting materials that contribute to hygrothermal balance) and a north-facing skylight that allows for scheduled ventilation by taking advantage of drier winds. Additionally, other skylights located on the southern slope of the roof and properly shielded from unwanted sunlight allow the home to maintain temperatures very close to thermal comfort year-round. On exceptionally cold winter days, comfort is achieved through the heat provided by a biomass stove that takes advantage of the thermal mass of the walls.
The home’s operations are monitored and controlled using low-cost, low-tech solutions, proving that the simplest and most accessible technologies can be the most effective and resilient.
